Dlaczego QGIS 4.0 jest ważnym wydaniem?
Największa zmiana jest niewidoczna na pierwszy rzut oka. Migracja do Qt6 unowocześnia podstawę technologiczną aplikacji i zapewnia zgodność z aktualnie wspieranym ekosystemem bibliotek.
Co to oznacza w praktyce?
- poprawa stabilności działania w dłuższej perspektywie
- większe możliwości rozwoju interfejsu użytkownika (UI)
- potencjalny wzrost wydajności renderowania
Część dotychczasowych interfejsów programistycznych (API) pozostała, lecz konieczne jest dostosowanie wtyczek, które korzystały z wcześniejszych wersji PyQt.
Interfejs i personalizacja
Zmiany w interfejsie są widoczne od razu po uruchomieniu aplikacji. Choć mogą wydawać się kosmetyczne, pokazują większy nacisk twórców na doświadczenie użytkownika (UX).
Znacznie ważniejsze w praktyce są jednak nowe możliwości personalizacji interfejsu. Użytkownik jest teraz w stanie stworzyć własny pasek narzędzi oraz własne menu, co pozwala lepiej dopasować środowisko pracy do konkretnego zespołu, roli, jak i typu projektu. Od teraz możliwe jest również ingerowanie w interfejs graficzny poprzez nadawanie motywów przy użyciu odpowiednich wtyczek.
Edycja i digitalizacja
W obszarze edycji danych QGIS 4.0 przynosi kilka kluczowych zmian, które mają realne znaczenie praktyczne.
Na szczególną uwagę zasługuje nowe narzędzie zaznaczania (selection tool). To jedna z tych zmian, która najbardziej wpływa na komfort codziennej pracy. Dodatkowo istnieje możliwość kopiowania obiektów w układzie szeregowym wzdłuż linii, co pozwala ułatwić pracę przy danych z uzbrojenia terenu czy elementach powtarzalnych.
Do zestawu dołączył także nowy map tool dla krzywych Beziera, a także narzędzie służące do obsługi fazowań i zaokrągleń (chamfer i fillet) w poligonach.
[TIP] Podwójne kliknięcie w tabeli pozwala na szybkie przybliżenie wybranego obiektu.
Kartografia, etykietowanie i layouty
W układzie wydruku usprawniono obsługę wykresów, w tym wykresów kołowych. Atlas zyskał możliwość ograniczenia renderowania warstwy wyłącznie do aktualnego obiektu. Dodano również szybką opcję ustawiania zasięgu na podstawie warstwy oraz nowe uchwyty rotacji elementów layoutu.
W etykietowaniu rozwiązano problem kolizji etykiet powodowanych przez spacje i inne białe znaki, z którym wiele osób się zmagało. Rozszerzono możliwość etykiet zakrzywionych oraz wprowadzono selektywne maskowanie. Uporządkowano także sposób zarządzania legendą oraz synchronizacją warstw w layoutach.
3D i chmury punktów
Sektor dotyczący osób, które pracują z danymi trójwymiarowymi również doczekał się znaczącego rozszerzenia funkcjonalności. QGIS 4.0 wprowadza obsługę Esri Scene Layers (I3S) oraz Virtual Point Clouds (VPC) wraz z możliwością ich budowy oraz konwersji do formatu COPC, co ma szczególne znaczenie przy pracy z bardzo dużymi zbiorami danych przestrzennych. Usprawniono również sposób zarządzania danymi poprzez dynamiczne ładowanie fragmentów chmury.
Widoki 3D zostały rozszerzone o obsługę adnotacji tekstowych oraz renderowanie markerów 2D jako bilbordów. Dodano także możliwość podświetlania zdefiniowanych obiektów 3D oraz usprawniono pracę z przekrojami. Od teraz możliwe jest renderowanie danych zbioru punktów jako ciągłej linii wysokości, co poprawia czytelność analiz terenowych.
Praca z danymi – formularze, expressions
Zestaw wyrażeń został rozszerzony o funkcję „equal” dla geometrii oraz zestaw funkcji związanych ze strefami czasowymi i operacji tekstowymi. Dodano również funkcje związane z modelami magnetycznymi, dzięki czemu istnieje opcja na obliczenie inklinacji pola magnetycznego w danym punkcie.
W zakresie zarządzania danymi poprawiono wsparcie dla eksportu do formatu COG oraz dodano możliwość przechowywania komentarzy w projektach zapisanych w PostgreSQL co ułatwia wersjonowanie. Praca z warstwami tymczasowymi również została uproszczona – możemy zmienić ich nazwy przy zapisie. Formularze atrybutów można teraz podejrzeć bezpośrednio w ustawieniach warstwy, a mechanizm zapamiętywania wartości został uporządkowany.
Processing i Model Designer
Moduł Processing został rozbudowany o nowe algorytmy dotyczące analizy chmur punktów, sieci i danych rastrowych. Teraz użytkownik może lepiej kontrolować format wyjściowy danych oraz ograniczać wyniki do wskazanego zakresu.
Model Designer został uproszczony pod względem pracy z dużymi modelami. Usunięto ograniczenia wielkości przestrzeni roboczej, a konfiguracja algorytmów odbywa się bez konieczności otwierania dodatkowych okien, co przyspiesza budowę i edycję modeli.
Wtyczki i wsparcie migracji
Przejście na architekturę QGIS 4.0 to wyzwanie dla twórców rozszerzeń. Mamy jednak dobre wiadomości:
- Wtyczki naszej firmy posiadają już pełną kompatybilność z QGIS 4.0. Ich szczegółowy opis znajdziesz tutaj.
- Jeśli posiadasz własną wtyczkę i obawiasz się, że przestanie działać w nowej wersji systemu – możemy Ci pomóc! Oferujemy profesjonalne wsparcie w przenoszeniu rozszerzeń do środowiska QGIS 4.0.
Skontaktuj się z nami poprzez formularz, aby omówić szczegóły migracji Twojego narzędzia.
Podsumowanie
QGIS 4.0 to nacisk na trzy obszary: sprawniejszą edycję danych, bardziej przewidywalną kartografię oraz lepszą obsługę dużych zbiorów danych. To właśnie te elementy będą najbardziej odczuwalne w codziennym użytkowaniu. Na koniec dnia skrócą one czas wykonywania operacji, ograniczają liczbę kliknięć i dadzą większą kontrolę nad danymi oraz ich wizualizacją.
Wszystkie zmiany – zarówno te kluczowe, jak i pomniejsze zostały szerzej omówione w chanelogu, który dostępny jest pod adresem: Changelog for QGIS 4.0 · QGIS Web Site.